Veel mensen merken op een dag dat hun tanden korter lijken dan vroeger. De randen zijn rond geworden, een lach ziet er anders uit of een tand voelt gevoelig. Dat kan een teken zijn van gebitsslijtage. Hieronder leest u hoe dat kan ontstaan, wat u kunt doen en wanneer een bezoek aan de tandarts verstandig is.
Waarom worden tanden korter?
Tanden kunnen op drie manieren slijten. Vaak spelen meerdere oorzaken tegelijk mee. Het is daarom belangrijk te weten wat bij u de reden is, want de aanpak verschilt.
Knarsen en klemmen
Wie in de slaap of overdag met de tanden knarst of de kaken op elkaar klemt, slijt het glazuur langzaam af. Dit heet attritie. Vaak merkt u het zelf niet, maar een partner hoort het soms, of u wordt wakker met een vermoeide kaak. Lees meer over tandenknarsen en kaaklemmen.
Zuren uit voeding of maag
Zure dranken en voeding, zoals frisdrank, sportdrank, sap en wijn, kunnen het glazuur aantasten. Dit heet erosie. Ook maagzuur dat in de mond komt, bijvoorbeeld door oprispingen of braken, kan het glazuur aantasten. Het glazuur wordt dunner en tanden kunnen glad, geel of gevoeliger worden.
Te hard of te stevig poetsen
Een harde tandenborstel, veel druk of een schurende tandpasta kan ter hoogte van het tandvlees kleine kuiltjes geven. Dit heet abrasie. Poets daarom met een zachte borstel en met lichte druk.
Veroudering
Tanden gaan jaren mee en slijten in meer of mindere mate door dagelijks gebruik. Een lichte slijtage hoort bij het ouder worden. Het wordt pas een aandachtspunt als de slijtage sneller gaat dan verwacht of klachten geeft.
Wat merkt u ervan?
Gebitsslijtage ontwikkelt zich geleidelijk. Mogelijke signalen zijn:
- kortere of vlakkere tanden, vooral aan de voorkant;
- gevoeligheid bij koud, warm of zuur;
- scherpe of ongelijke randen;
- donkerder of geler ogende tanden;
- kaakspierpijn of hoofdpijn bij wakker worden.
Niet iedereen heeft last, maar een beoordeling door de tandarts geeft duidelijkheid.
Wanneer is slijtage een reden voor een afspraak?
Een beetje slijtage is niet direct zorgwekkend. Maar bij de volgende signalen is het verstandig om uw gebit te laten beoordelen:
- uw tanden worden zichtbaar korter of de randen zijn dunner geworden;
- u heeft last van gevoelige tanden bij koud, warm of zuur;
- een tand of kies is afgebroken of heeft een scherpe rand;
- u wordt vaak wakker met pijn in kaken, slapen of nek;
- uw partner hoort u ’s nachts knarsen.
Hoe eerder u weet wat er speelt, hoe meer mogelijkheden er zijn om verdere slijtage te beperken.
Knarsen in de slaap: wat helpt?
Knarsen is vaak onbewust en komt regelmatig voor bij spanning, stress of een onrustige nachtrust. Een beschermplaat, ook wel knarsbit genoemd, kan de tanden beschermen tegen verdere slijtage. Het bit voorkomt niet dat u knarst, maar het neemt de belasting op, zodat uw eigen glazuur wordt gespaard. De tandarts meet het bit op maat aan, zodat het prettig zit. Ontspanningsoefeningen en voldoende rust kunnen ook helpen om de spanning in de kaken te verminderen.
Welke behandelingen zijn er bij sterkere slijtage?
Is er al veel tandweefsel verloren gegaan, dan kan een behandeling nodig zijn om vorm, functie en uitstraling te herstellen. Afhankelijk van de situatie kan de tandarts de tand opbouwen met tandkleurig materiaal, of een kroon bespreken wanneer een tand sterk verzwakt is. Welke oplossing past, hangt af van de oorzaak, de mate van slijtage en uw wensen. Meer over de mogelijkheden leest u bij kronen en bruggen. Een behandeling heeft pas zin als de oorzaak wordt aangepakt, anders kan de slijtage zich gewoon voortzetten.
Wat doet de tandarts?
De tandarts kijkt naar de mate van slijtage en zoekt de oorzaak. Eventueel worden foto’s gemaakt, zodat veranderingen in de tijd te volgen zijn. Bij knarsen kan een beschermplaat worden besproken. Bij erosie kijkt u samen naar voeding en gewoonten. Bij ernstige slijtage kunnen tanden worden opgebouwd. Welke aanpak past, hangt af van uw situatie. Op onze pagina over gebitsslijtage leest u meer over de mogelijkheden.
Wat kunt u zelf doen?
- Beperk zure dranken en drink ze bij voorkeur tijdens een maaltijd, liefst met een rietje.
- Poets niet direct na zure voeding, maar wacht een half uur zodat het glazuur kan herstellen.
- Gebruik een zachte tandenborstel en fluoridetandpasta.
- Let op stress en spanning in de kaken, en probeer bewust te ontspannen.
- Laat uw gebit regelmatig controleren, zodat slijtage vroeg wordt gezien.
Controles maken het verschil
Slijtage verloopt vaak langzaam en zonder klachten, waardoor u het zelf nauwelijks merkt. Tijdens een periodieke controle kan de tandarts veranderingen vroeg herkennen en vergelijken met eerdere controles. Dat maakt het mogelijk om tijdig advies te geven, nog voordat er klachten ontstaan. Lees meer over het periodiek mondonderzoek.
Conclusie
Tanden die korter worden, zijn vaak het gevolg van knarsen, zuren, te stevig poetsen of de tijd. Hoe eerder slijtage wordt herkend, hoe meer mogelijkheden er zijn om verdere slijtage te beperken. Bij Dentalife nemen wij de tijd om te luisteren, onderzoeken wij de oorzaak en bespreken wij samen wat bij u past. Merkt u dat uw tanden veranderen? Neem contact op met Dentalife en maak een afspraak.